En basit tanımı ile dışkılamada zorluk ya da gecikme olarak tanımlanan kabızlık bebeklerde ve çocuklarda sık görülen bir rahatsızlıktır.

Bebeklerin kaka alışkanlıkları çok farklı olabilir. Normal olarak bazı bebekler günde 6-7 kez kaka yapabildikleri gibi , 4-5 günde bir kez de yapabilirler. Eğer bebek; zorlanmadan, yumuşak kıvamda kaka yapıyorsa, beslenmesi ve kilo alması uygunsa, karnında şişkinlik olmuyorsa 5 gün bile kaka yapmaması kabızlık olarak değerlendirilmez. Kabızlık demek için bebeğin veya çocuğun normal sıklığının dışında birkaç gün kaka yapmaması, kakasının sert çıkması, keçi pisliği şeklinde kaka yapması, karnının şişmesi, kaka yaparken zorlanması ve taze kan gelmesi gibi bulguların bir ya da birkaçının birlikte olması gerekir. Normal kıvamda kaka yaparken sadece çocuğun yüzünün kızarması kabızlık olarak kabul edilmez. Anne sütü alan bebeklerde genellikle kabızlık fazla görülmez. İnek sütü veya formül mama alan bebeklerde kabızlık daha fazla görülür.

KABIZLIĞIN NEDENLERİ:

Çocukların %95’inden fazlasında sebep fonksiyoneldir, yapısal bir bozukluk yoktur.
1.Anne sütü alan bebeklerde annenin ağırlıklı olarak kabızlığa yol açan diyetle beslenmesi.
2.Çocuğun yeterli besin almaması, lifli (posalı) gıdalar almaması veya az su içmesi.
3.Bazı enfeksiyöz, metabolik ve hormonal hastalıklar (hipotiroidi gibi).
4.Ek besinlere geçiş ve diş çıkarma.
5.Bebekte ve çocukta hareketsizlik.
6.Tuvalete gitme isteksizliği.
7.Tuvalet korkusu, erken tuvalet eğitimi veya sinirli, gergin annelerin çocuklarında psikolojik olarak kabızlık gelişebilir
8.Bağırsaklarda doğuştan yeterli sinir olmaması (Hirschbrung hastalığı).

ÇOCUKLARDA KABIZLIK NELERE YOL AÇAR?

Çocuklarda kabızlık ciddiye alınarak erken tedavi edilmelidir. Tedavi edilmez ise zaman geçtikçe tedavisi güçleşir.

Kabızlık tedavi edilmezse kronikleşir, kaka gittikçe sertleşir. Sert kaka yapılırken çocuğun canı yanar. Canı yanan çocuk, kakasını yapmak istemez. Yapılmayan kaka içeride bekledikçe sertleşir ve sert kaka dışarı çıkarken anüste gerginliğe bağlı çatlak, fissür, kanamaya ve ağrılı kaka yapmaya yol açar. Ağrılı kaka yapan çocuk kaka yapmak istemez, tuvalette oturmak istemez. Bir köşeye çekilerek ayakta kendini kaka yapmamak için kasarak, bacaklarını birbirine çekerek, taşar tarzda az az kaka yapar. Çocuk ve aile için kaka yapmak bir işkence olur.

Çocukta karın ağrısı, çok pis kokulu kaka ve bol gaz çıkarma görülür. Kaka yapamayan çocukta beslenme bozukluğu ve gelişme geriliği ortaya çıkar. Her gün bu sıkıntıyı yaşayan çocuk ve aile de psikolojik sorunlar ortaya çıkar. İçerde bekleyen kaka da anormal mikrop üretimi olur ve hayati tehlikeye yol açabilecek enterokolit denen ishal tablosu ortaya çıkabilir

KABIZLIĞIN TEDAVİSİ:

Öncelikle bilinmesi gereken tedavi edilemeyen kabızlık olmaz. Ancak kabızlık tedavisi bazen diyette yapılacak değişiklikle olabileceği gibi bazen de bir dizi ameliyat gerektirebilir. Buradaki en önemli nokta ailenin ‘doktora gittik, reçete aldık sadece ilaçları kullanarak hastalık geçecek ‘ düşüncesinde olmamasıdır. Tedavi bir süreç gerektirir ve bu sürede doktorla aile sıkı iletişimde bulunmalıdır. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa sonuç o kadar iyi olur. Tıbbi ve psikolojik yaklaşım birlikte olmalıdır.

Hafif kabızlık durumunda aşağıdaki önlemler yeterli olabilir.

1.Bol sıvı verilmeli.
2.Küçük bebeklerde vücut egzersizleri faydalı olabilir.
3.Tablo 1’deki kabızlığa yol açan gıdalardan kaçınılmalıdır.
4.Tablo 2’deki kabızlığı engelleyen gıdalardan daha çok verilmelidir.
5.Yeni bir mamaya geçişte kabızlık görülüyorsa mama değiştirilmelidir.
6.Tedavi süresince inek sütü kesilmelidir
7.Tuvalet ihtiyacı ertelenmeden, her gün belli bir saatte (kahvaltı ve yemek sonrası)çocuk tuvalete oturtularak tuvalet alışkanlığı kazandırılmalıdır.
8.Bir günlük tutularak günlük dışkı sayısı ve oluyorsa gaita kaçırmasının işaretlenmesi çocukta teşvik edicidir ve tedavinin takibi açısından önemlidir.
9.Çocuk cezalandırılarak değil teşvik edilerek sorun giderilmeye çalışılmalıdır.

Kabızlık çeken çocuğun kakası sert olduğu için kaka yaparken canı yanar ve bu yüzden kaka yapmak istemez. Fakat kaka yapmadıkça da kaka sertleşir ve gaita yaparken daha çok rahatsızlığa sebep olur. Tedavi de amaç bu kısır döngüyü kırmaktır. Kalın bağırsakta bol miktarda sert ve taşlaşmış kakası olan çocuklarda ağızdan kaka yaptırıcı vermek karın ağrısı, kramp, karında şişkinlik ve kusmaya sebep olabilir. Bu yüzden böyle çocuklarda öncelikle rektal yoldan kakanın boşaltılması sağlanmalıdır. Sonra idame tedavi olarak ağızdan kolay kaka yaptırıcı ilaçlar vermek gerekir. Günlük alınan lif miktarı artırılır. Uygun tuvalet eğitimi için de sabah akşam yemeklerden sonra çocuk tuvalete getirilerek en az 10 dakika tuvalete oturması sağlanmalıdır.

Hastaların % 5’ten daha azında cerrahi tedavi gerekir. Önceleri kalın bağırsağın karından dışarı ağızlaştırılmasınıda (kolostomi) kapsayan iki-üç seanslı ameliyatlar yapılıyor iken günümüzde karın açılmadan anal yoldan yapılan tek seanslı ameliyatlar yapılmaktadır.

KABIZLIĞA YOL AÇAN GIDALAR:

1.Muz,elma suyu, ayva, havuç, kestane
2.Patates
3.Pirinç
4.Formül mamalar
5.Hamurlu gıdalar
6.Fast food tarzı yiyecekler.
7.Kolalı kafeinli içecekler, asitli ve gazlı içecekler
8.İnek sütü
9.Sucuk,salam,sosis,pastırma gibi şarküteri ürünleri
10.Dalak,dil,işkembe,beyin,kokoreç,ciğer gibi sakatatlar
11.Margarin,tereyağı,kuyruk yağı, içyağı gibi katı yağlar

KABIZLIĞI ÖNLEYİCİ GIDALAR:

1.Lahana,kereviz,pırasa,bamya,enginar,brokoli,karnıbahar,fasülye,kabak,salatalık gibi sebzeler
2.Kurufasülye,mercimek,bezelye,nohut gibi baklagiller
3.Elma,armut,erik(özellikle mürdüm eriği), kayısı, üzüm, şeftali, kiraz gibi meyveler
4.Kepekli un, çavdar unu, yulaf unu, mısır unu
5.Sızma zeytin yağı, mısırözü yağı, soya yağı, fındık yağı
6.Keten tohumu

kabızlık tedavisiOp.Dr.Muzaffer Zorlu

Çocuk Cerrahi Uzmanı

10 thoughts on “Çocuklarda Kabızlık

  • zehra29 Temmuz 2017 at 14:01

    oğlum 2 yasın da başta poposun da yırtılma oldu bir kere kanadı sonrasın da her kaka yapması ızdırab haline geldi sıkıyor kendisini belki 5 gün bile geri ittiğini biliyorum kakasını tutarak parça parça kaka yapıyor ve her seferin de çektiğimiz acı anlatılacak gibi değil. 8 kutu duphaloc kullandım ama şikayeti kabızlık mı bağırsaklarında mı bir problem var ya da sadece korkudan ibaret mi bir türlü anlayamadım lütfen bu konu da bana yardımcı olur musunuz

    Cevap
  • zehra29 Temmuz 2017 at 14:04

    her hastaneye gittiğim de bana duphaloc verdiler ve 20 gun kullan gel dediler başka hiç bir işlem görmedik ve hiç bir ilerleme de kat edemedik ne kullanırken ne de sonrasın da bulunduğumuz yerde ki çocuk cerrahsine götürdüm o da bizim bölümümüz değil gastrelojiye götüreceksin dedi zaten orada sonuç göremedik ki:((

    Cevap
  • Arf dmn3 Ağustos 2017 at 23:41

    Oğlum 3 yaşında yaklaşık 2 hafta önce oğlumu grip için doktora goturdugumde sisligi vardı ve tridubat medulac ve lavman verdiler hemen inmedi şişlik agrilarida çoğaldı dayanamayıp başka hastahaneye acile götürdüm idrari bosalttilar bir süre sonra idrar birikmesi devam etti ve artık idrarini sürekli bosalttirir hale geldik bu sırada gözden kaçırdığımız kabizlik geri dönmüştü 6 kez sonda takılmış idrar tahlilleri kan tahlili vs böbrek filmi hepsi temizdi bizi fakülteye uzmana çocuk urolojisine yonlendirdiler doktor çocuğun cisini yaptıktan hemen sonrasının filmini istedi bizde zor bela fitil yardımıyla çocuğun hem kakasi hemde idrarini yaptırdık kakayla birlikte geliyordu sonuç çok az idrar tespit edildi ve onda da sonuç temizdi olumsuzdu doktor kabizliktan dedi geçmesini sağlayın dedi sorum su ki kabızlık idrarini çıkarmasına engel olurmu ?

    Cevap
    • Op.Dr.Muzaffer Zorlu5 Ağustos 2017 at 06:21

      Merhaba

      İşeme sorunlarında önce kabızlık düzeltiliyor. Kabızlık düzeldikten sonra işeme düzelmediyse o zaman araştırmaya geçiliyor.

      Cevap
  • Cevriye23 Ağustos 2017 at 19:36

    Merhaba oğlum 4 yaşında 4 gündür kakasını yapmıyor kakası geldiğini söylüyor tuvalete gittiğimizde bitti diyor tuvalette çok kalıyoruz ama yapmıyor ara sıra gazını çıkartırken çok az kaçırdı amaşimdi o da yok yemek alışkanlığı çok kötü yemek yemek istemiyor sadece et türlerini yemek istiyordu bir haftadır artık onları da istemiyor süt çok içiyor lütfen bana yardımcı olun

    Cevap
    • Op.Dr.Muzaffer Zorlu24 Ağustos 2017 at 07:19

      Cevriye hanım merhaba
      Çocuğunuzu muayeneye getirebilirmisiniz? Muayene sonrası tedavisi tedavisi ni planlayalım
      Saygılarımla

      Cevap
  • salim7 Kasım 2017 at 22:32

    abi dalgamı geciyosunuz yukardaki kabızlığa yol açan listesinde elma yazıyor asagisinda kabızlığı önleyici gıdalardada elma yzıyor bu yazıyı doktor yazıyorsa vay halimize.

    Cevap
  • VEDAT UYMAZ17 Kasım 2017 at 19:51

    slm cocugum 26 aylık dogustan kaka yapmıyor dubalak x.m ve bete enema 235 ml kullandık ancak suan vucut bunlara alıstıgından bunlarında bır faydası olmuyor amelıyathanede vakumla bosaltım yapıyoruz sınırsel oldugunu ve tedavısının olmadıgını soyluyorlar nasıl yardımcı olursunuz

    Cevap
  • damlacan30 Ocak 2018 at 23:45

    2.5 yaşıda oğlumda oda kabızlık sorunu yaşıyor yemek kesinnikle tavuk corbası yada tavuk izgaradan başka birşet yediremıyorum cok caresızım nayapacam bılemıorum yardımmmmmmmm

    Cevap
  • Hilal9 Mart 2018 at 15:39

    Benim 2 buçuk yaşında bi oğlum var 8. Ayından beri devamlı bi kabızlık yaşıyoruz. Duphaloc kullandk fayda etmedi osmolak da fayda etmedi bi tek magnesi calsine nin faydası oldu şuan onu kullanmamıza rağmen kabızlık yaşıyoruz karnı şiş sancı geldikçe ağlıyor lavman yaptm oda fayda etmedi yeme alışkanlığı çok kötü değil ama süt ü çok seviyor napıcağımı bilmiyorm yardım ederseniz çok sevinirm şimdiden çok teşekkürler kolay gelsin…

    Cevap

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir